Po zhvillohet ndeshja për emërimin e drejtuesve të rinj të institucioneve evropiane. Kartat janë shpërndarë. Por loja ende nuk dihet si do shkojë.
Ndeshja do të përfundojë në Bruksel në samitin evropian më 27 dhe 28 qershor. Nga tani dhe atëherë, do të hapen pista të rreme, do të përhapen thashetheme dhe do të thuhen gënjeshtra. Por liderët evropianë duan të lëvizin shpejt për të përshpejtuar procesin e formimit të Komisionit të ri nga Parlamenti Evropian, sepse koha po ikën dhe siguria e Unionit është në rrezik.
Të 27-at duan të caktojnë “udhëheqësit më të lartë” të institucioneve të BE-së – Presidentin e Komisionit, Presidentin e Këshillit dhe Përfaqësuesin e Lartë – në Këshillin Evropian më 27 dhe 28 qershor.
“Ata nuk duan të diskutojnë, duan të vendosin për emërimet”, na tha një diplomat i lartë. Rreth 20 liderë janë shprehur në këtë kuptim dhe kanë ndryshuar formulimin e rendit të ditës me një frazë më prerëse dhe tërheqëse, e cila do të nxisë spekulime, na shpjegoi një diplomat i lartë.
Emërimi i Presidentit të Komisionit Evropian do të përcaktojë edhe emërimet e tjera, për shkak të balancave politike dhe gjeografike në fjalë.
Kandidatura e Ursula von der Leyen do të jetë pra opsioni i parë që do të shqyrtohet, sepse ajo është Spitzenkandidat e Partisë Popullore Evropiane (PPE), e cila me shumë gjasa do të dalë fituese në zgjedhjet evropiane. Por presidentja në largim e Komisionit nuk gëzon mbështetje unanime. Edhe brenda PPE-së ka një ngurrim për t’i dhënë asaj një mandat të dytë.
Ose kalon ose “letrat në tavolinë ndryshojnë” dhe një personalitet tjetër do të hyjë në dorë. Ish-kreu i qeverisë italiane, Mario Draghi, gëzon favorin e shumë liderëve, siç na kanë thënë disa diplomatë dhe zyrtarë evropianë.
Por kush do t’i ndryshojë letrat në tavolinë? Kush ka aftësi dhe autoritet? Dhe a mund ta bëjë atë kundër Gjermanisë?
Të gjithë presin që presidenti Emmanuel Macron të vendosë. Kreu i shtetit francez nuk ka dhënë ende një deklaratë, por ka shumë zëra për zgjedhjen e tij të mundshme. Eurodeputeti i rinovuar Pascal Canfin tha për Politico.eu se Presidenti është një “fan” i Mario Draghit, por kjo u mohua. Është normale që Macron të mos i zbulojë paraprakisht qëllimet e tij. Mbajtja e kartave të fshehura është forca e tij, na shpjegoi një person i afërt me të.
Në vitin 2019, Emmanuel Macron i tha jo kandidaturës së Manfred Ëeber-it, Spitzenkandidat i PPE-së, dhe përdori këtë argument për të bindur disa liderë të tjerë që të refuzonin kandidaturën e tij si “jo në nivel” të duhur.
Kandidati duhet të marrë një shumicë të cilësuar në Këshillin Evropian dhe një shumicë absolute të deputetëve të Parlamentit Evropian, dy çelësa që duhet të rrotullohen për të hyrë në katin e fundit të Berlaymont, selia e Komisionit në Bruksel.
Çelësi i Parlamentit Evropian do të jetë padyshim më i vështiri për t’u përdorur nga Ursula von der Leyen.
Në vitin 2014 hungarezi Viktor Orban dhe britaniku David Cameron kishin votuar kundër ish-kryeministrit të Luksemburgut, Jean-Claude Juncker, Spitzenkandidat i PPE-së, pa arritur të pengonin emërimin e tij si President i Komisionit.
Nëse një pikë kthese dramatike do të ndodhte në qershor – siç parashikojnë disa liderë evropianë – ajo duhet të përgatitet paraprakisht dhe disa aktorë – kancelari gjerman Olaf Scholz dhe kryeministri polak Donald Tusk – duhet të konsultohen dhe të jepet pëlqimi i tyre.
Vizita e Macron në Gjermani nga data 26 deri më 28 maj ofron mundësinë për këtë lloj diskutimi.
Disa takime janë planifikuar për qershor, duke përfshirë darkën joformale të liderëve të BE-së më 17 qershor.
E panjohura e parë është qëndrimi i PPE-së. Në vitin 2019, ajo braktisi Ëeber-in, por këmbënguli të ruante presidencën e Komisionit, të besuar Ursula von der Leyen-it.
Emërimi i një kandidati pa familje partiake si Mario Draghi do të nënkuptonte fundin e procesit të Spitzenkandidat dhe mbi të gjitha fundin e 25 viteve të kontrollit të PPE-së mbi Komisionin. Nuk është një sfidë e lehtë.
Në vitin 2019, pas refuzimit të Ëeber-it, PPE-ja kishte hequr nominimin e holandezit Frans Timmermans, Spitzenkandidat i socialistëve, pavarësisht se krerët e familjeve partiake kishin arritur një marrëveshje.
Kancelarja Angela Merkel kishte telefonuar personalisht Timmermans për të njoftuar emërimin e tij, por një rebelim pasoi mes drejtuesve të tjerë të PPE-ë, të cilët e refuzuan marrëveshjen, duke kërkuar që presidenca e Komisionit të mbetej brenda familjes, na thanë disa pjesëmarrësve.
“Trekëndëshi i Ëeimarit” i formuar nga Gjermania, Franca dhe Polonia konfirmon rëndësinë e tij në rritje. Ministrat e jashtëm të tre vendeve, të mbledhur të mërkurën e kaluar në Ëeimar, Poloni, bënë thirrje për “caktimin e një ekipi të fortë drejtues për Komisionin, Përfaqësuesin e Lartë dhe Presidentin e Këshillit Evropian”.
Kërkesa tingëllon si një dënim i treshes së emëruar në vitin 2019. “Ne e kuptuam shumë shpejt, duke filluar nga tremujori i parë i vitit 2020, se ata nuk po punonin bashkë”, na tha një përfaqësues i një shteti anëtar.
Shpejt u shfaq një përplasje egosh midis ish-ministres gjermane të mbrojtjes Ursula von der Leyen, e emëruar në krye të Komisionit, ish-kryeministrit belg Charles Michel, i zgjedhur për të kryesuar Këshillin Evropian dhe ish-kreut të diplomacisë spanjolle, Josep Borrell, i emëruar Përfaqësues i Lartë për Punët e Jashtme me gradën Nënkryetar i Komisionit. Secili prej tyre u përpoq të imponohej, të monopolizonte aftësitë dhe të zinte skenën qendrore.
E përkëdhelur nga mediat e huaja, Ursula von der Leyen u rrëmbye dhe mendoi se ishte bërë “Presidentja e Evropës”, duke acaruar tensionet me Charles Michel, Presidentin e Këshillit Evropian. “Fajet janë të zakonshme”, nënvizon bashkëbiseduesi ynë. Rivalitetet, debatet dhe inatet u bënë publike shpejt. Jehona e tensioneve mes ekipit të presidentit të Komisionit dhe komisionerëve është shumëfishuar. Antagonizmi mes Ursula von der Leyen dhe Charles Michel është kthyer në pakënaqësi dhe përbuzja e ndërsjellë mes Presidentit të Komisionit dhe Josep Borrell ka komplikuar procesin e vendimmarrjes.
Për herë të parë në historinë e Komisionit Evropian, katër komisionerë kanë publikuar një letër ku shprehin mosbesimin e tyre ndaj Presidentes së Komisionit Evropian dhe e kritikojnë për “mungesë kolegjialiteti” në procesin e vendimmarrjes.
Trekëndëshi i Vajmarit po përpiqet të minimizojë rëndësinë e deklaratës së tre ministrave. Por makina e spekulimeve u vu në lëvizje.
PPE-ja nuk është në pushtet në Francë, Gjermani, Itali apo Spanjë. Vendi i madh i PPE-së është Polonia. Por a është Donald Tusk i aftë të marrë vendime për familjen e tij? Tusk dëshiron një pozicion udhëheqës për vendet e Evropës Qendrore. Nëse Ursula von der Leyen rikonfirmohet, socialistët, familja e dytë politike në Parlament, do të kërkojnë presidencën e Këshillit Evropian. Prandaj, Evropa Qendrore do të duhet t’i kthehet diplomacisë, por vendi duhet t’i shkojë familjes liberale. Të gjithë sytë janë tek kryeministrja e Estonisë, Kaja Kallas, e cila megjithatë nuk shfaq shumë interes.
Nëse Ursula von der Leyen rikonfirmohet, si mund të shmangim përsëritjen e antagonizmave që karakterizuan mandatin e saj të parë? Kush do të dëshirojë të bëhet komisioner pasi të dëgjojë ankesat e ekipit në largim?
Në prapaskenë flitet për “kandidatë të vërtetë që nuk kandidojnë” dhe “kandidatë jo seriozë të PPE-së” për Kryesinë e Komisionit. Përmenden emrat e kryeministrit grek Kyriakos Mitsotakis dhe kryeministrit polak Donald Tusk. Ashtu si në Vatikan, konklavat nuk janë kurrë të dhëna dhe ata që kualifikohen për papat shpesh dalin si kardinalë.
The post Për kreun e BE-së loja është e hapur appeared first on Albanian Post.
