Më shumë se një ekuipazh, në dy muajt e fundit, rrezikoi të zbriste në pistën e gabuar, paralelisht me atë të autorizuar, sepse panë një hartë në monitorë të “zhvendosur” në krahasim me realitetin. Në situata të tjera, përsëri këtë verë, pilotët e tjerë duhej të ndiznin dritat e jashtme – gjatë fluturimit – për të parë nëse kishte stuhi aty pranë pasi radari i motit në bord kishte pushuar papritmas.
Dhe alarmet e lëshuara nga sistemi kundër përplasjes injorohen në disa zona nga komandantët dhe oficerët e parë, sepse aktivizohen pothuajse gjithmonë nga informacioni i shtrembëruar satelitor.
Me rrezikun që nëse rreziku do të ishte real, ata mund të mos kryenin manovrat e nevojshme në kabinë.
Shifrat
Në vetëm një muaj – midis mesit të korrikut dhe mesit të gushtit të këtij viti – 41 mijë fluturime (nga të cilat 23 mijë të planifikuara me mbi njëqind pasagjerë në bord) raportuan probleme serioze të shqetësimit të sinjaleve satelitore dhe funksionimit të instrumenteve në bord, mes Evropës, Lindjes së Mesme dhe Azisë.
Mesatarisht, pothuajse 1 mijë e 400 avionë në ditë, pesë herë më shumë se janari 2024, kur shifra konsiderohej tashmë mbi mesataren historike. Kjo është ajo që lexojmë në 128 faqet e OpsGroup, një organizatë që monitoron sigurinë dhe kërcënimet e aviacionit, e cila ka mbledhur prej muajsh informacionin e dhënë nga pilotët. Dhe kjo ngre më shumë se një alarm.
Problemet u shtuan
Zgjerimi i zonave të konfliktit dhe rritja e pajisjeve ushtarake për bllokimin e transmetimeve satelitore po çon në një rritje të ndjeshme të problemeve gjatë fluturimit duke filluar veçanërisht nga shtatori 2023 (dhe Korrieri e ka trajtuar atë në më shumë se një rast).
Avionët marrin sinjale të rreme GPS që çorientojnë sistemet kompjuterike në bord, duke bërë që kabina të humbasë aftësinë e lundrimit.
Nuk është problem vetëm për vazhdimin normal të udhëtimit. Ky lloj shqetësimi gjithashtu rrezikonte potencialisht të shkaktonte që avioni të përfundonte aty ku nuk janë të autorizuar të fluturojnë, në vendet që vendosin menjëherë t’i rrëzojnë.
“Rastet e nënraportuara”
Ndërhyrja nuk është një fenomen i ri. “Por shkalla dhe efektet e valës aktuale të mashtrimit janë të paprecedentë,” shkruajnë ekspertët.
“Spoofing” është një lloj sulmi kibernetik i cili në sektor ka të bëjë me falsifikimin e informacionit të dhënë në instrumentet në bord. Sipas të dhënave të OpsGroup, rritje e aksidenteve vihet re që nga prilli i vitit 2024, ndërsa numri i fluturimeve të prekura “është rritur në mënyrë drastike që nga maji 2024”, duke arritur në 41 mijë fluturime me probleme mes 15 korrikut dhe 15 gushtit.
“Por numri real mund të jetë dukshëm më i lartë”.
Instrumentet e prekura
Jo vetëm më shumë raste. Është rritur edhe intensiteti. Dhe meqenëse avionët modernë kanë inkorporuar GPS “në një numër të madh sistemesh, ndikimi i një sinjali të falsifikuar ka pasur efekte serioze” gjatë fluturimeve.
Në udhëtim, në fakt, mashtrimi ka krijuar probleme për “FMS” (sistemi i menaxhimit të fluturimit), sistemin hibrid të referencës inerciale (i cili është në gjendje të gjurmojë pozicionin e avionit), orën e avionit, GPWS (sistemi që dërgon një paralajmërim në rast rreziku të një përplasjeje në tokë) ose për TCAS (përplasje me avionë të tjerë), për radarin e motit, për CPDLC (mjetet e komunikimit midis pilotit dhe kontrolluesit të fluturimit), për ADS -b dhe Ads-c ( transponderët që transmetojnë të dhënat dhe pozicionin e identifikimit).
The post 1400 fluturime në ditë humbasin sinjalet GPS në Rusi, Lindjen e Mesme, Evropë – Pse ndodh dhe cilat janë rreziqet appeared first on Albanian Post.
