{"id":1444,"date":"2024-04-17T04:22:30","date_gmt":"2024-04-17T04:22:30","guid":{"rendered":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/2024\/04\/17\/ne-bregun-perendimor-te-mbingarkuar-nga-kriza-dhuna-dhe-varferia-jane-ne-rritje\/"},"modified":"2024-04-17T04:22:30","modified_gmt":"2024-04-17T04:22:30","slug":"ne-bregun-perendimor-te-mbingarkuar-nga-kriza-dhuna-dhe-varferia-jane-ne-rritje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/2024\/04\/17\/ne-bregun-perendimor-te-mbingarkuar-nga-kriza-dhuna-dhe-varferia-jane-ne-rritje\/","title":{"rendered":"N\u00eb Bregun Per\u00ebndimor t\u00eb mbingarkuar nga kriza, dhuna dhe varf\u00ebria jan\u00eb n\u00eb rritje"},"content":{"rendered":"<p>T\u00eb premten e kaluar, Binyamin Achimair, nj\u00eb 14-vje\u00e7ar izraelit, u zhduk n\u00eb or\u00ebn 06:30 t\u00eb m\u00ebngjesit nga Malachi Hashalom, nj\u00eb post koloni izraelit pran\u00eb Ramallah, qendra administrative e Bregut Per\u00ebndimor.<\/p>\n<p>Sipas mediave izraelite, i riu ishte larguar p\u00ebr t\u00eb kullotur bag\u00ebtin\u00eb dhe familjar\u00ebt e tij kan\u00eb ngritur alarmin kur kan\u00eb par\u00eb nj\u00eb dele t\u00eb vetme t\u00eb kthehet, e pashoq\u00ebruar nga pjesa tjet\u00ebr e bag\u00ebtis\u00eb ose nga djali.<\/p>\n<p>Mij\u00ebra nj\u00ebsi vullnetare iu bashkuan k\u00ebrkimit p\u00ebr or\u00eb t\u00eb t\u00ebra, derisa t\u00eb nes\u00ebrmen, me ndihm\u00ebn e nj\u00eb droni, kufoma u gjet aty pran\u00eb.<\/p>\n<p>Pas zbulimit, kolon\u00ebt izraelit\u00eb l\u00ebshuan nj\u00eb reagim t\u00eb furish\u00ebm kund\u00ebr komuniteteve palestineze.<\/p>\n<p>Sipas grupit izraelit t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut Yesh Din, 10 fshatra n\u00eb Bregun Per\u00ebndimor u sulmuan.<\/p>\n<p>N\u00eb al-Mughayyir, 12 sht\u00ebpi dhe makina t\u00eb ndryshme u dogj\u00ebn, n\u00eb Qusra, n\u00eb jug t\u00eb Nablus, tre sht\u00ebpi dhe disa makina raportohet se u d\u00ebmtuan nga zjarret; dhe n\u00eb Beit Furik, n\u00eb lindje t\u00eb Nablusit, pati raportime p\u00ebr p\u00ebrleshje mes kolon\u00ebve dhe palestinez\u00ebve.<\/p>\n<p>N\u00eb fshatin e af\u00ebrt, Douma, 15 sht\u00ebpi dhe 10 ferma u dogj\u00ebn dhe, sipas burimeve t\u00eb Associated Press, ushtria q\u00eb mb\u00ebrriti n\u00eb vend i mbrojti kolon\u00ebt n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb p\u00ebrpiqej t\u2019i ndalonte ata.<\/p>\n<p>Rezultati i p\u00ebrleshjeve, p\u00ebrve\u00e7 d\u00ebmeve fizike n\u00eb fshatra, jan\u00eb 25 t\u00eb plagosur dhe nj\u00eb viktim\u00eb: palestinezi Jehad Abu Alia, 26 vje\u00e7.<\/p>\n<p>Nj\u00eb fotograf i gazet\u00ebs izraelite Yedioth Ahronoth, Shaul Golan, i cili mb\u00ebrriti n\u00eb fshatin al-Mughayyir p\u00ebr t\u00eb dokumentuar ngjarjet, u sulmua gjithashtu nga nj\u00eb grup kolon\u00ebsh t\u00eb armatosur.<\/p>\n<p>Ai i tha gazet\u00ebs se po ecte p\u00ebrreth duke u p\u00ebrpjekur t\u00eb fotografonte kur nj\u00eb grup burrash t\u00eb maskuar dol\u00ebn nga nj\u00eb fush\u00eb me ullinj dhe filluan t\u00eb digjnin sht\u00ebpit\u00eb aty pran\u00eb.<\/p>\n<p>Ai u fsheh n\u00ebn nj\u00eb tavolin\u00eb teksa kolon\u00ebt u afruan dhe t\u00eb alarmuar nga nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb, e rrah\u00ebn, duke i thyer gishtin dhe ia konfiskuan \u00e7ant\u00ebn e pajisjeve p\u00ebr t\u2019u djegur.<\/p>\n<p>Ata kontrolluan xhepat e tij p\u00ebr t\u2019i hequr kartat e fshehura.<\/p>\n<p>\u201cIshin 20, 30 veta, disa ishin t\u00eb veshur me uniforma ushtarake, m\u00eb godit\u00ebn me shkelma n\u00eb kok\u00eb dhe n\u00eb bark, duke m\u00eb l\u00ebn\u00eb lakuriq, duke hedhur \u00e7el\u00ebsat e motorit\u201d, p\u00ebr ta penguar q\u00eb t\u00eb kthehej n\u00eb sht\u00ebpi.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb vet\u00ebm lajmi i fundit dramatik i Bregut Per\u00ebndimor t\u00eb djegur, fronti tjet\u00ebr i luft\u00ebs, ku pas 7 tetorit 460 palestinez\u00eb u vran\u00eb nga zjarri izraelit dhe ku n\u00eb or\u00ebt e fundit grupet e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut pretendojn\u00eb se palestinez\u00ebt jan\u00eb \u201cbraktisur n\u00eb dhun\u00ebn e eg\u00ebr t\u00eb milicive t\u00eb armatosur t\u00eb kolon\u00ebve\u201d.<\/p>\n<p>\u201cNj\u00eb form\u00eb dhune e sanksionuar nga shteti\u201d, sipas Omar Shakir, drejtor i Human Rights Watch p\u00ebr Izraelin dhe Palestin\u00ebn.<\/p>\n<p>Nj\u00eb dhun\u00eb q\u00eb nuk preket nga sanksionet, edhe sepse duke goditur individ\u00ebt nuk godet kuadrin e p\u00ebrgjithsh\u00ebm, pra zyrtar\u00ebt, lider\u00ebt politik\u00eb q\u00eb kan\u00eb nd\u00ebrtuar mosnd\u00ebshkimin mbi t\u00eb cilin bazohen veprimet e tyre dhe kan\u00eb leht\u00ebsuar n\u00eb fakt dhun\u00ebn e armatosur t\u00eb grupet e kolonist\u00ebve.<\/p>\n<p>Duke shp\u00ebrndar\u00eb arm\u00eb sulmuese dhe duke vazhduar t\u00eb mb\u00ebshtes\u00eb zgjerimin e vendbanimeve t\u00eb paligjshme.<\/p>\n<p><em>Ekonomia n\u00eb buz\u00eb t\u00eb humner\u00ebs<\/em><\/p>\n<p>Pak m\u00eb pak se nj\u00eb muaj m\u00eb par\u00eb, Organizata Nd\u00ebrkomb\u00ebtare e Pun\u00ebs (ILO), nj\u00eb agjenci e Kombeve t\u00eb Bashkuara e fokusuar n\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsimin e standardeve t\u00eb pun\u00ebs n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn, ja th\u00ebn\u00eb se konflikti izraelito-palestinez po i shtynte normat e papun\u00ebsis\u00eb palestineze n\u00eb Bregun Per\u00ebndimor t\u00eb pushtuar dhe n\u00eb Gaza n\u00eb mbi 50 p\u00ebr qind.<\/p>\n<p>E p\u00ebrkthyer n\u00eb shifra do t\u00eb thot\u00eb gjysm\u00eb milioni vende pune t\u00eb humbura dhe \u2013 thot\u00eb raporti \u2013 n\u00ebse lufta do t\u00eb vazhdonte deri n\u00eb fund t\u00eb pranver\u00ebs do t\u00eb arrinte nj\u00eb norm\u00eb rekord prej 57 p\u00ebr qind.<\/p>\n<p>Ruba Jaradat, Drejtoresha Rajonale e Organizat\u00ebs Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Pun\u00ebs p\u00ebr Shtetet Arabe, ka th\u00ebn\u00eb n\u00eb mars se shkat\u00ebrrimi i infrastruktur\u00ebs, shkollave, spitaleve dhe bizneseve n\u00eb Gaza \u201cka shkat\u00ebrruar sektor\u00eb t\u00eb t\u00ebr\u00eb ekonomik\u00eb dhe ka paralizuar aktivitetin e tregut t\u00eb pun\u00ebs, me pasoja t\u00eb patregueshme n\u00eb jet\u00ebn dhe jetes\u00ebn e palestinez\u00ebve. p\u00ebr brezat q\u00eb do t\u00eb vijn\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb Bregun Per\u00ebndimor, 100 mij\u00eb vende pune jan\u00eb humbur muajt e fundit p\u00ebr shkak t\u00eb bllokimit t\u00eb lejeve dhe pun\u00ebsimit fizik t\u00eb pun\u00ebtor\u00ebve t\u00eb penguar t\u00eb largohen nga komunitetet e tyre nga m\u00eb shum\u00eb se 650 postblloqe t\u00eb p\u00ebrhershme dhe t\u00eb p\u00ebrkohshme n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb territorin, t\u00eb cilat kan\u00eb acaruar kriz\u00ebn ekonomike, duke imobilizuar efektivisht pun\u00ebtor\u00ebt.<\/p>\n<p>Q\u00eb nga dita e masakr\u00ebs n\u00eb Izrael, duke p\u00ebrmendur arsye sigurie, palestinez\u00ebt n\u00eb Bregun Per\u00ebndimor, t\u00eb cil\u00ebt zakonisht e b\u00ebnin k\u00ebt\u00eb, nuk kan\u00eb mundur t\u00eb udh\u00ebtojn\u00eb n\u00eb Izrael, t\u00eb privuar nga burimi i tyre kryesor, shpesh i vet\u00ebm, i t\u00eb ardhurave dhe gjasht\u00eb muaj m\u00eb pas me fillimin e luft\u00ebs n\u00eb Gaza, e gjith\u00eb ekonomia \u00ebsht\u00eb n\u00eb prag t\u00eb kolapsit.<\/p>\n<p>Vet\u00ebm n\u00eb Nablus, si\u00e7 raportohet nga Washington Post, forcat izraelite kan\u00eb kontrolluar prej koh\u00ebsh kat\u00ebr daljet nga qyteti, dy jan\u00eb mbyllur q\u00eb nga vjeshta, t\u00eb tjerat hapen n\u00eb p\u00ebrplasje dhe nisje dhe mbyllen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb arbitrare.<\/p>\n<p>N\u00eb rrug\u00ebt e tjera, ato jasht\u00eb pistave, n\u00eb fshat, kan\u00eb vendosur porta mekanike ose kan\u00eb vendosur grumbuj dheu e gur\u00eb p\u00ebr t\u00eb bllokuar kalimin brenda dhe jasht\u00eb, me pasoj\u00eb q\u00eb fshatrat jan\u00eb shk\u00ebputur nga nj\u00ebri-tjetri dhe pun\u00ebtor\u00ebt mbeten or\u00eb t\u00eb t\u00ebra t\u00eb bllokuar n\u00eb p\u00ebrpjekjen e p\u00ebrditshme p\u00ebr t\u2019u larguar nga qyteti.<\/p>\n<p>Sipas Bank\u00ebs Bot\u00ebrore, pagat p\u00ebr pun\u00ebtor\u00ebt nd\u00ebrkufitar arrijn\u00eb n\u00eb 5.5 miliard\u00eb dollar\u00eb n\u00eb vit, rreth nj\u00eb e treta e ekonomis\u00eb s\u00eb kombinuar t\u00eb Bregut Per\u00ebndimor dhe Gaz\u00ebs, ku produkti i brendsh\u00ebm bruto p\u00ebr frym\u00eb n\u00eb territor arrin n\u00eb vet\u00ebm 4 mij\u00eb e 500 dollar\u00eb n\u00eb vit.<\/p>\n<p>Kurse p\u00ebrtej kufirit n\u00eb Izrael, \u00ebsht\u00eb af\u00ebrsisht 55 mij\u00eb dollar\u00eb.<\/p>\n<p>Pas sulmeve t\u00eb Hamasit m\u00eb 7 tetor, Izraeli vendosi kufizime t\u00eb gjera n\u00eb ekonomin\u00eb palestineze, duke hequr lejet e pun\u00ebs s\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 170 mij\u00eb pun\u00ebtor\u00ebve palestinez\u00eb, sipas Bank\u00ebs Bot\u00ebrore, k\u00ebshtu q\u00eb dhjet\u00ebra mij\u00ebra njer\u00ebz q\u00eb punojn\u00eb ilegalisht n\u00eb Izrael jan\u00eb tani pa pun\u00eb.<\/p>\n<p>Sipas grupit izraelit t\u00eb t\u00eb drejtave B\u2019Tselem, Izraeli ka ngritur dhjet\u00ebra postblloqe t\u00eb reja ushtarake dhe ka bllokuar hyrjen n\u00eb qytete dhe fshatra n\u00eb rrug\u00ebt kryesore gjat\u00eb pes\u00eb muajve t\u00eb fundit, dhe p\u00ebrkeq\u00ebsimi i kufizimeve ka mbytur tregtin\u00eb dhe prodhimin vendas, duke penguar 70 mij\u00eb palestinez\u00eb t\u00eb tjer\u00eb nga duke u kthyer fizikisht n\u00eb pun\u00ebt e tyre.<\/p>\n<p>P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, qeveria izraelite ka mbajtur p\u00ebr muaj t\u00eb t\u00ebr\u00eb t\u00eb ardhurat nga taksat q\u00eb mbledh p\u00ebr Autoritetin Palestinez, k\u00ebshtu q\u00eb Autoriteti Palestinez, q\u00eb kontrollon pjes\u00eb t\u00eb Bregut Per\u00ebndimor, ka ulur pagat e rreth 140 mij\u00eb pun\u00ebtor\u00ebve q\u00eb nuk kan\u00eb punuar n\u00eb tremujorin e fundit t\u00eb vitit t\u00eb kaluar.<\/p>\n<p>\u201cGoditja m\u00eb e r\u00ebnd\u00eb p\u00ebr ekonomin\u00eb ton\u00eb q\u00eb nga themelimi i Autoritetit Palestinez n\u00eb vitin 1994\u201d, ka th\u00ebn\u00eb Manal Farhan, z\u00ebvend\u00ebsminist\u00ebr i ekonomis\u00eb.<\/p>\n<p>Shenjat e munges\u00ebs s\u00eb likuiditetit jan\u00eb t\u00eb gjitha: gra q\u00eb p\u00ebrpiqen t\u00eb shesin flori n\u00eb dyqanet e qytetit, f\u00ebmij\u00eb q\u00eb lypin ose shesin \u00ebmb\u00eblsira buz\u00eb rrug\u00ebs, shit\u00ebs me nj\u00eb list\u00eb borxhlish q\u00eb rritet \u00e7do dit\u00eb, n\u00ebna q\u00eb p\u00ebrpiqen t\u00eb mbledhin metal dhe llamarina p\u00ebr t\u2019i rishitur p\u00ebr t\u00eb ushqyer f\u00ebmij\u00ebt e tyre, sepse burrat jan\u00eb n\u00eb sht\u00ebpi, kryesisht t\u00eb papun\u00eb.<\/p>\n<p>Rreziku \u00ebsht\u00eb se v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb ekonomike p\u00ebrkthehen n\u00eb tensione sociale.<\/p>\n<p>Khalil Shikaki, nj\u00eb akademik q\u00eb drejton Qendr\u00ebn Palestineze p\u00ebr K\u00ebrkime Politike dhe Sondazhesh n\u00eb Ramallah, ka frik\u00eb se kriza ekonomike mund t\u00eb b\u00ebhet nj\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00ebs i m\u00ebtejsh\u00ebm \u201cn\u00eb nj\u00eb p\u00ebrzierje leht\u00ebsisht t\u00eb ndezshme\u201d.<\/p>\n<p>I intervistuar nj\u00eb muaj m\u00eb par\u00eb nga transmetuesi amerikan NPR, ai n\u00ebnvizoi se q\u00eb nga fillimi i luft\u00ebs, mb\u00ebshtetja p\u00ebr Hamasin n\u00eb Bregun Per\u00ebndimor \u00ebsht\u00eb trefishuar, nga 12 p\u00ebr qind, para 7 tetorit, n\u00eb 42 p\u00ebr qind sipas sondazheve m\u00eb t\u00eb fundit.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat q\u00eb kombinohen me sulmet e kolon\u00ebve b\u00ebjn\u00eb q\u00eb nj\u00eb num\u00ebr n\u00eb rritje i palestinez\u00ebve t\u00eb besojn\u00eb se nj\u00eb zgjidhje diplomatike e kriz\u00ebs nuk \u00ebsht\u00eb e mundur, se e vetmja \u00ebsht\u00eb dhuna si p\u00ebrgjigje ndaj dhun\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cBregu Per\u00ebndimor po zien\u201d, sipas Shikaki, \u201cvet\u00ebm duke pritur p\u00ebr shk\u00ebndij\u00ebn q\u00eb mund t\u00eb \u00e7oj\u00eb n\u00eb nj\u00eb shp\u00ebrthim t\u00eb madh\u201d.<\/p>\n<p>\u201cPopulli palestinez \u00ebsht\u00eb m\u00ebsuar me krizat\u201d, ka th\u00ebn\u00eb Iyad Kordi, sekretari i p\u00ebrgjithsh\u00ebm i Dhom\u00ebs s\u00eb Tregtis\u00eb s\u00eb Nablusit, por \u201cat\u00eb q\u00eb shoh tani, nuk e kam par\u00eb kurr\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>K\u00ebt\u00eb dim\u00ebr, zyrtar\u00ebt lokal\u00eb than\u00eb se qindra familje po b\u00ebnin pazare p\u00ebr para, ushqim apo ngrohje baz\u00eb p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>Frika \u00ebsht\u00eb se shk\u00ebndija mund t\u00eb p\u00ebrcaktohet nga mbivendosja e krizave: d\u00ebshp\u00ebrimi ekonomik, zgjerimi i vendbanimeve, aneksimi i paprecedent\u00eb i tokave palestineze, trazirat dhe p\u00ebrplasjet e p\u00ebrditshme midis palestinez\u00ebve dhe kolon\u00ebve, kontrolli i l\u00ebvizjeve.<\/p>\n<p>Kjo do t\u00eb thot\u00eb se e gjith\u00eb kjo po \u00e7on n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pashmangshme, ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb rinjt\u00eb nga kampet e varfra t\u00eb refugjat\u00ebve, t\u2019u bashkohen grupeve t\u00eb armatosura n\u00eb nj\u00eb dhurat\u00eb q\u00eb ata e shohin si gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb lir\u00eb nga zgjidhjet politike dhe t\u00eb mbushur vet\u00ebm me varf\u00ebri dhe dhun\u00eb.<\/p>\n<p><em>Marr\u00eb nga \u201cLa Stampa\u201d, p\u00ebrshtatur p\u00ebr \u201cAlbanian Post\u201d.<\/em><\/p>\n<p>The post <a rel=\"nofollow\" href=\"https:\/\/albanianpost.com\/ne-bregun-perendimor-te-mbingarkuar-nga-kriza-dhuna-dhe-varferia-jane-ne-rritje\/\">N\u00eb Bregun Per\u00ebndimor t\u00eb mbingarkuar nga kriza, dhuna dhe varf\u00ebria jan\u00eb n\u00eb rritje<\/a> appeared first on <a rel=\"nofollow\" href=\"https:\/\/albanianpost.com\/\">Albanian Post<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00eb premten e kaluar, Binyamin Achimair, nj\u00eb 14-vje\u00e7ar izraelit, u zhduk n\u00eb or\u00ebn 06:30 t\u00eb m\u00ebngjesit nga Malachi Hashalom, nj\u00eb post koloni izraelit pran\u00eb Ramallah, qendra administrative e Bregut Per\u00ebndimor. Sipas mediave izraelite, i riu ishte larguar p\u00ebr t\u00eb kullotur bag\u00ebtin\u00eb dhe familjar\u00ebt e tij kan\u00eb ngritur alarmin kur kan\u00eb par\u00eb nj\u00eb dele t\u00eb vetme [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1445,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1444","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1444","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1444"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1444\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1445"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1444"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1444"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1444"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}