{"id":7070,"date":"2024-07-28T07:19:23","date_gmt":"2024-07-28T07:19:23","guid":{"rendered":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/2024\/07\/28\/ndotja-e-ajrit-ne-femijeri-lidhet-drejtperdrejt-me-shendetin-e-mushkerive-te-te-rriturve\/"},"modified":"2024-07-28T07:19:23","modified_gmt":"2024-07-28T07:19:23","slug":"ndotja-e-ajrit-ne-femijeri-lidhet-drejtperdrejt-me-shendetin-e-mushkerive-te-te-rriturve","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/2024\/07\/28\/ndotja-e-ajrit-ne-femijeri-lidhet-drejtperdrejt-me-shendetin-e-mushkerive-te-te-rriturve\/","title":{"rendered":"Ndotja e ajrit n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri lidhet drejtp\u00ebrdrejt me sh\u00ebndetin e mushk\u00ebrive t\u00eb t\u00eb rriturve"},"content":{"rendered":"<p>Ndotja e ajrit q\u00eb thithet gjat\u00eb f\u00ebmij\u00ebris\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga faktor\u00ebt n\u00eb sh\u00ebndetin e mushk\u00ebrive t\u00eb t\u00eb rriturve, sipas nj\u00eb studimi t\u00eb ri.<\/p>\n<p>Origjina e studimit daton n\u00eb vitin 1992 kur studiuesit filluan t\u00eb hetojn\u00eb efektet e ndotjes s\u00eb ajrit n\u00eb grupe f\u00ebmij\u00ebsh n\u00eb Kaliforni.<\/p>\n<p>Disa nga k\u00ebta f\u00ebmij\u00eb jan\u00eb tani n\u00eb t\u00eb 40-at.<\/p>\n<p>Doktore Erika Garcia dhe koleg\u00ebt nga Universiteti i Kalifornis\u00eb Jugore vendos\u00ebn t\u00eb shihnin se si po p\u00ebrparonin ata.<\/p>\n<div class=\"iframe-container\"><\/div>\n<p>M\u00eb shum\u00eb se 1 mij\u00eb e 300 njer\u00ebz u p\u00ebrgjigj\u00ebn dhe plot\u00ebsuan pyet\u00ebsor\u00eb t\u00eb detajuar mbi t\u00eb ardhurat e tyre, stilin e jetes\u00ebs (p\u00ebrfshir\u00eb duhanin), sht\u00ebpit\u00eb dhe sh\u00ebndetin. Kjo p\u00ebrputhej me sh\u00ebndetin e tyre t\u00eb f\u00ebmij\u00ebris\u00eb dhe ndotjen lokale t\u00eb ajrit kur ata ishin duke u rritur.<\/p>\n<p>Zbulimi i par\u00eb ishte se njer\u00ebzit me ekspozim m\u00eb t\u00eb lart\u00eb gjat\u00eb f\u00ebmij\u00ebris\u00eb ndaj ndotjes s\u00eb grimcave dhe dioksidit t\u00eb azotit kishin nj\u00eb probabilitet m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb simptomave bronkite si t\u00eb rritur.<\/p>\n<p>Kjo marr\u00ebdh\u00ebnie ishte m\u00eb e fort\u00eb p\u00ebr ata q\u00eb kishin zhvilluar astm\u00eb dhe probleme me mushk\u00ebrit\u00eb si f\u00ebmij\u00eb, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se k\u00ebta njer\u00ebz kishin nj\u00eb cenueshm\u00ebri q\u00eb vazhdoi deri n\u00eb mosh\u00ebn madhore.<\/p>\n<p>Zbulimi i dyt\u00eb ishte i papritur: ekzistonte nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie midis ndotjes s\u00eb ajrit n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri dhe simptomave bronkite t\u00eb t\u00eb rriturve p\u00ebr njer\u00ebzit q\u00eb nuk kishin probleme me mushk\u00ebrit\u00eb si f\u00ebmij\u00eb.<\/p>\n<p>Kjo sugjeron se d\u00ebmi nga ndotja e ajrit n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri mund t\u00eb shfaqet vet\u00ebm n\u00eb mosh\u00ebn e rritur.<\/p>\n<p>Ishte e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb studimi t\u00eb b\u00ebnte dallimin midis efekteve t\u00eb q\u00ebndrueshme t\u00eb ekspozimit gjat\u00eb f\u00ebmij\u00ebris\u00eb dhe ndikimeve t\u00eb ajrit t\u00eb thithur si t\u00eb rritur.<\/p>\n<p>Prandaj, studiuesit v\u00ebrejt\u00ebn ekspozimin e fundit t\u00eb \u00e7do personi ndaj ndotjes s\u00eb ajrit dhe e mor\u00ebn k\u00ebt\u00eb parasysh n\u00eb analiz\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar, studime t\u00eb ve\u00e7anta sugjerojn\u00eb se trash\u00ebgimia sh\u00ebndet\u00ebsore e smogut t\u00eb Londr\u00ebs 1952 \u00ebsht\u00eb ende duke vazhduar.<\/p>\n<p>Studiuesit studiuan t\u00eb rriturit q\u00eb kishin p\u00ebrjetuar smogun e vitit 1952 nd\u00ebrsa ishin n\u00eb mit\u00ebr ose n\u00ebn nj\u00eb vje\u00e7.<\/p>\n<p>Si f\u00ebmij\u00eb, ata kishin nj\u00eb shans 20% m\u00eb t\u00eb madh p\u00ebr astm\u00eb dhe, megjith\u00ebse n\u00eb kufijt\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsis\u00eb statistikore, nj\u00eb shans 10% m\u00eb t\u00eb madh p\u00ebr astm\u00eb t\u00eb t\u00eb rriturve krahasuar me njer\u00ebzit q\u00eb nuk kishin p\u00ebrjetuar smogun.<\/p>\n<p>Ndotja e ajrit ka ndryshuar shum\u00eb q\u00eb nga vitet 1950, madje edhe q\u00eb nga vitet 1990, por studimet n\u00eb Stokholm dhe Lond\u00ebr vazhdojn\u00eb t\u00eb tregojn\u00eb se ndotja e ajrit t\u00eb shekullit t\u00eb XXI-t\u00eb redukton rritjen e mushk\u00ebrive t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve.<\/p>\n<p>Kjo do t\u00eb thot\u00eb mushk\u00ebri m\u00eb t\u00eb vogla si t\u00eb rritur dhe nj\u00eb trash\u00ebgimi e mundshme sh\u00ebndet\u00ebsore gjat\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebs.<\/p>\n<p>The post <a rel=\"nofollow\" href=\"https:\/\/albanianpost.com\/ndotja-e-ajrit-ne-femijeri-lidhet-drejtperdrejt-me-shendetin-e-mushkerive-te-te-rriturve\/\">Ndotja e ajrit n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri lidhet drejtp\u00ebrdrejt me sh\u00ebndetin e mushk\u00ebrive t\u00eb t\u00eb rriturve<\/a> appeared first on <a rel=\"nofollow\" href=\"https:\/\/albanianpost.com\/\">Albanian Post<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ndotja e ajrit q\u00eb thithet gjat\u00eb f\u00ebmij\u00ebris\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga faktor\u00ebt n\u00eb sh\u00ebndetin e mushk\u00ebrive t\u00eb t\u00eb rriturve, sipas nj\u00eb studimi t\u00eb ri. Origjina e studimit daton n\u00eb vitin 1992 kur studiuesit filluan t\u00eb hetojn\u00eb efektet e ndotjes s\u00eb ajrit n\u00eb grupe f\u00ebmij\u00ebsh n\u00eb Kaliforni. Disa nga k\u00ebta f\u00ebmij\u00eb jan\u00eb tani n\u00eb t\u00eb 40-at. Doktore [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7071,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-7070","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7070","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7070"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7070\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7071"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7070"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7070"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7070"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}