{"id":8704,"date":"2024-09-02T23:22:01","date_gmt":"2024-09-02T23:22:01","guid":{"rendered":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/2024\/09\/02\/gjermani-skandali-i-volkswagen-coi-ne-triumfin-e-neo-nazisteve\/"},"modified":"2024-09-02T23:22:01","modified_gmt":"2024-09-02T23:22:01","slug":"gjermani-skandali-i-volkswagen-coi-ne-triumfin-e-neo-nazisteve","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/2024\/09\/02\/gjermani-skandali-i-volkswagen-coi-ne-triumfin-e-neo-nazisteve\/","title":{"rendered":"Gjermani, skandali i Volkswagen \u00e7oi n\u00eb triumfin e neo-nazist\u00ebve"},"content":{"rendered":"<p>Sigurisht q\u00eb ka nj\u00eb specifik\u00eb t\u00eb votuesve q\u00eb ishin pjes\u00eb e Gjermanis\u00eb Lindore.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb mbr\u00ebm\u00eb ndodhi di\u00e7ka q\u00eb flet p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb Republik\u00ebn Federale dhe mbi t\u00eb gjitha p\u00ebr Evrop\u00ebn.<\/p>\n<p>Sepse pik\u00ebnisja e rrug\u00ebtimit t\u00eb gjat\u00eb deri n\u00eb triumfet e Alternativ\u00ebs f\u00fcr Deutschland dhe afirmimit t\u00eb s\u00eb majt\u00ebs sovraniste t\u00eb Sahra Wagenknecht dje \u2013 me paraliz\u00ebn e sistemit politik gjerman si pasoj\u00eb \u2013 nuk ishte vet\u00ebm pak muaj m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>As pak vite m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>\t\t<i><\/i><ins data-dcm-landing-page-escapes=\"0\" data-dcm-click-tracker=\"https:\/\/track.adform.net\/C\/?bn=73199340;adfibeg=0;cdata=wY0ZHC8ypbQniOq3Sj8hschgQeJ3VY4zU1bO9ulaUP_iCMviXuI_n4RPYRHBxkqVPVtGasWBO2DsQ97SqeB3vafpodL8HlhSS5QNXFy9YSXxjmdMEY9WqD7eKsUQLet9dO-UMsCLM2opnkTpCdy6-w2;;CREFURL=https%3a%2f%2feuro-pixel.com%2ftest.php;C=1;cpdir=\" class=\"dcmads\" data-dcm-placement=\"N571601.4773204ALBANIANPOST.COM\/B32392692.399829096\" data-dcm-rendering-mode=\"iframe\" data-dcm-https-only=\"\" data-dcm-api-frameworks=\"[APIFRAMEWORKS]\" data-dcm-omid-partner=\"[OMIDPARTNER]\" data-dcm-gdpr-applies=\"gdpr=\" data-dcm-gdpr-consent=\"gdpr_consent=\" data-dcm-addtl-consent=\"addtl_consent=${ADDTL_CONSENT}\" data-dcm-ltd=\"false\" data-dcm-resettable-device-id=\"\" data-dcm-app-id=\"\" data-dcm-processed=\"y\"><\/p>\n<p>\t\t<\/ins><\/p>\n<p>N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb simbolike do ta vendosja n\u00eb ver\u00ebn e 2015-\u00ebs, n\u00eb kulmin e Angela Merkel dhe ministrit t\u00eb saj t\u00eb financave, Wolfgang Sch\u00e4uble.<\/p>\n<p>T\u00eb gjith\u00eb i kujtojm\u00eb ato momente.<\/p>\n<p>T\u00eb dy, Merkel dhe Sch\u00e4uble, kishin mposhtur ndjesh\u00ebm rebelimin e shoq\u00ebris\u00eb greke kund\u00ebr masave shtr\u00ebnguese g\u00ebrryese.<\/p>\n<p>N\u00eb at\u00eb moment Sch\u00e4uble kishte qarkulluar edhe nj\u00eb propozim p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrjashtuar Greqin\u00eb nga euro, megjith\u00ebse qeveria n\u00eb Athin\u00eb tani kishte pranuar plot\u00ebsisht kushtet.<\/p>\n<p>Ajo kriz\u00eb p\u00ebrfundoi k\u00ebshtu.<\/p>\n<p>Vet\u00eb Gjermania mbajti ritme t\u00eb respektueshme rritjeje dhe ishte shum\u00eb e vet\u00ebdijshme p\u00ebr rolin e saj si model p\u00ebr shum\u00eb vende t\u00eb tjera n\u00eb Union.<\/p>\n<p>Ai u k\u00ebrkoi atyre p\u00ebrpjekje q\u00eb do t\u2019i b\u00ebnin t\u2019i ngjanin vetvetes, duke tradhtuar k\u00ebshtu edhe nj\u00eb far\u00eb vet\u00ebk\u00ebnaq\u00ebsie.<\/p>\n<p>Vet\u00ebm n\u00eb ato jav\u00eb, Agjencia Amerikane p\u00ebr Mbrojtjen e Mjedisit zbuloi di\u00e7ka q\u00eb homolog\u00ebt e saj gjerman\u00eb dhe evropian\u00eb nuk e kishin v\u00ebn\u00eb re kurr\u00eb: Volkswagen, prodhuesi m\u00eb i madh gjerman dhe evropian i makinave, kishte manipuluar 11 milion\u00eb modele t\u00eb shitura nga viti 2009 e n\u00eb vazhdim, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb testet t\u00eb mos tregonin se motor\u00ebt e tyre me naft\u00eb ndotin p\u00ebrtej kufijve.<\/p>\n<p>Q\u00eb nga ai skandal, Volkswagen ka p\u00ebsuar 27 miliard\u00eb euro shpenzime ligjore.<\/p>\n<p>CEO i Audi, Rupert Stadler, pjes\u00eb e grupit, do t\u00eb d\u00ebnohej me nj\u00eb vit e n\u00ebnt\u00eb muaj burg (i pezulluar) p\u00ebr vazhdimin e shitjes s\u00eb modeleve t\u00eb manipuluara edhe pas shfaqjes s\u00eb mashtrimit.<\/p>\n<p>Grupi simbolik i vendit model kishte manipuluar me ciniz\u00ebm produktet e tij, n\u00eb d\u00ebm t\u00eb sh\u00ebndetit t\u00eb klient\u00ebve dhe njer\u00ebzve t\u00eb thjesht\u00eb, p\u00ebr t\u00eb fshehur v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb e tij.<\/p>\n<p>Por ku \u00ebsht\u00eb filli q\u00eb mban t\u00eb bashkuar n\u00ebnt\u00eb vitet midis ver\u00ebs s\u00eb 2015-s dhe shokut elektoral mbr\u00ebm\u00eb n\u00eb Saksoni dhe Turingi?<\/p>\n<p>Dhe ku mund t\u00eb \u00e7oj\u00eb?<\/p>\n<p>N\u00eb at\u00eb koh\u00eb nuk e lexova menj\u00ebher\u00eb skandalin e Volkswagen-it p\u00ebr at\u00eb q\u00eb ishte: nj\u00eb drit\u00eb e kuqe paralajm\u00ebruese n\u00eb sistemin gjerman.<\/p>\n<p>Shenja se lidhja me teknologjit\u00eb e shekullit t\u00eb kaluar, iluzioni p\u00ebr t\u00eb ecur p\u00ebrpara me to, hezitimi p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar zgjidhje t\u00eb reja duke investuar m\u00eb shum\u00eb, e gjith\u00eb kjo e kishte v\u00ebn\u00eb vendin n\u00eb rrug\u00ebn e gabuar.<\/p>\n<p>N\u00eb at\u00eb ver\u00eb t\u00eb vitit 2015 nuk e kuptova plot\u00ebsisht sesi qeveria Merkel po hidhte themelet e kriz\u00ebs q\u00eb tani paralizon qeverin\u00eb dhe nxit val\u00ebn populiste.<\/p>\n<p>Un\u00eb kam filluar t\u00eb shoh krisjet n\u00eb modelin gjerman vet\u00ebm n\u00eb dimrin e 2016-2017, sepse dinamika e kredis\u00eb, investimet, produktiviteti, inovacioni dhe t\u00eb ardhurat p\u00ebr frym\u00eb ishin t\u00eb \u00e7uditshme p\u00ebr nj\u00eb vend kaq t\u00eb fuqish\u00ebm dhe financa kaq t\u00eb forta publike.<\/p>\n<p>Di\u00e7ka nuk u shtua n\u00eb Gjermani.<\/p>\n<p>Di\u00e7ka po k\u00ebrciste nga brenda.<\/p>\n<p>Shum\u00eb p\u00ebrpara COVID-it, para luft\u00ebrave tregtare midis Per\u00ebndimit dhe Kin\u00ebs, para pushtimit t\u00eb Ukrain\u00ebs q\u00eb nd\u00ebrpreu furnizimet me gaz t\u00eb lir\u00eb rus.<\/p>\n<p>Gjith\u00e7ka ndodhi n\u00ebn syt\u00eb e kancelares m\u00eb t\u00eb admiruar t\u00eb shekullit \u2013 e admiruar, n\u00eb shum\u00eb m\u00ebnyra, me t\u00eb drejt\u00eb \u2013 e cila dukej se nuk vuri re asgj\u00eb nga kriza e \u201cpadukshme\u201d.<\/p>\n<p>S\u00eb shpejti do t\u00eb shohim se drit\u00ebshkurt\u00ebsia e Merkelit ishte aq e thell\u00eb sa u transmetua te sundimtar\u00ebt e sot\u00ebm gjerman\u00eb.<\/p>\n<p>Por tani, duke par\u00eb prapa, ne e dim\u00eb sakt\u00ebsisht se kur e keqja e err\u00ebt filloi t\u00eb b\u00ebhej e dukshme.<\/p>\n<p>E dim\u00eb gjithashtu se t\u00eb gjitha krizat model b\u00ebhen m\u00eb pas kriza t\u00eb strukturave politike.<\/p>\n<p>Sepse problemi nuk \u00ebsht\u00eb se Gjermania \u00ebsht\u00eb tkurrur fatkeq\u00ebsisht n\u00eb kat\u00ebr nga shtat\u00eb tremujor\u00ebt e fundit apo se nuk \u00ebsht\u00eb rritur n\u00eb dy vitet e fundit.<\/p>\n<p>As problemi nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm se eksportet gjermane n\u00eb Kin\u00eb n\u00eb shtat\u00eb muajt e par\u00eb t\u00eb 2024 ran\u00eb me 11.5% krahasuar me nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>E gjith\u00eb kjo ndodhi. Por k\u00ebto jan\u00eb simptoma. Problemi \u00ebsht\u00eb se k\u00ebto nuk jan\u00eb simptomat e para.<\/p>\n<p>\u2013 N\u00eb dhjet\u00eb vitet e fundit (2014-2023) rritja mesatare vjetore e Gjermanis\u00eb p\u00ebr banor ishte 0.69% (burimi: Banka Bot\u00ebrore).<\/p>\n<p>\u2013 N\u00eb gjasht\u00eb vitet e fundit (2018-2023) rritja mesatare vjetore e Gjermanis\u00eb p\u00ebr banor \u00ebsht\u00eb ngadal\u00ebsuar n\u00eb 0.1%.<\/p>\n<p><strong>Dekad\u00eb e humbur<\/strong><\/p>\n<p>Ne po fillojm\u00eb t\u00eb kuptojm\u00eb ndjenj\u00ebn e zhg\u00ebnjimit t\u00eb shtresave m\u00eb t\u00eb dob\u00ebta t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb gjermane, t\u00eb cil\u00ebt prej vitesh kan\u00eb par\u00eb statusin e tyre t\u00eb stagnuar dhe \u00ebndrrat e tyre t\u00eb shuhen.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb e kuptueshme q\u00eb ndjenj\u00ebn e pafuqis\u00eb e shfryjn\u00eb n\u00eb kutin\u00eb e votimit, kund\u00ebr pushtetit t\u00eb vendosur.<\/p>\n<p>Natyrisht, rritja e p\u00ebrgjithshme e ekonomis\u00eb gjermane ka ecur pak m\u00eb mir\u00eb se rritja p\u00ebr frym\u00eb.<\/p>\n<p>Por statistikisht kjo mund t\u00eb shpjegohet me nj\u00eb fluks neto prej 7.9 milion\u00eb pun\u00ebtor\u00eb-konsumator\u00eb t\u00eb huaj q\u00eb nga viti 2010, rreth dy t\u00eb tretat e tyre nga Jugu dhe Lindja e Bashkimit Evropian.<\/p>\n<p>N\u00eb thelb, pavar\u00ebsisht tepricave t\u00eb m\u00ebdha dhe n\u00eb rritje t\u00eb tregtis\u00eb s\u00eb jashtme t\u00eb epok\u00ebs s\u00eb Merkelit, pavar\u00ebsisht nga papun\u00ebsia shum\u00eb e ul\u00ebt, pavar\u00ebsisht fuqis\u00eb industriale, ekonomia gjermane u zgjerua n\u00eb dekad\u00ebn e fundit t\u00eb kancelares Merkel vet\u00ebm sepse m\u00eb shum\u00eb njer\u00ebz emigruan nga pjesa tjet\u00ebr e Evrop\u00ebs dhe e bot\u00ebs.<\/p>\n<p>N\u00ebse bilanci i migracionit do t\u00eb kishte qen\u00eb zero ose pak m\u00eb shum\u00eb \u2013 n\u00ebse t\u00eb rinjt\u00eb hungarez\u00eb, polak\u00eb, \u00e7ek\u00eb, spanjoll\u00eb, italian\u00eb, portugeze, grek\u00eb, ukrainas, sirian\u00eb, afgan\u00eb do t\u00eb kishin q\u00ebndruar n\u00eb sht\u00ebpi \u2013 Gjermania do t\u00eb p\u00ebrballej tashm\u00eb me nj\u00eb dekad\u00eb t\u00eb humbur.<\/p>\n<p>Ashtu si Japonia pas fllusk\u00ebs s\u00eb saj.<\/p>\n<p>S\u00eb shpejti do t\u00eb kthehem te ata emigrant\u00eb t\u00eb rinj, por tani dua t\u00eb kuptoj pse Gjermania ndaloi.<\/p>\n<p>N\u00eb koh\u00ebn kur ekonomia gjermane po zhvillonte teknologjit\u00eb q\u00eb \u00e7uan n\u00eb ep\u00ebrsin\u00eb e saj n\u00eb makinat me naft\u00eb, nga viti 1980 deri n\u00eb vitin 1989, investimi total n\u00eb vend ishte 23.9% e PBB-s\u00eb mesatarisht n\u00eb vit.<\/p>\n<p>Jo i madh, por i respektuesh\u00ebm.<\/p>\n<p>I heq nga p\u00ebrllogaritja vitet 1990, t\u00eb cilat ishin t\u00eb ve\u00e7anta p\u00ebr shkak t\u00eb kostove t\u00eb ribashkimit.<\/p>\n<p>Por m\u00eb pas n\u00eb nj\u00ebzet vitet nga 2000 deri n\u00eb 2019, ato t\u00eb sh\u00ebnuara nga epoka e Merkelit, investimet ran\u00eb ndjesh\u00ebm dhe gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb mesatarisht n\u00eb 20.8 % t\u00eb PBB-s\u00eb n\u00eb vit.<\/p>\n<p>Duket si nj\u00eb ndryshim i vog\u00ebl, por a e dini se sa \u00ebsht\u00eb parashikuar ajo diferenc\u00eb prej 3.1% m\u00eb pak PBB gjat\u00eb nj\u00ebzet viteve t\u00eb para t\u00eb euros?<\/p>\n<p>Epo, me vlerat e ekonomis\u00eb s\u00eb sotme gjermane, Gjermania do t\u00eb kishte investuar miliarda euro m\u00eb shum\u00eb n\u00eb nj\u00ebzet vjet n\u00ebse do t\u00eb kishte vazhduar t\u00eb investonte si n\u00eb vitet 1980.<\/p>\n<p>Do t\u00eb ishte nj\u00eb Gjermani tjet\u00ebr. Do t\u00eb jetonim n\u00eb nj\u00eb Evrop\u00eb tjet\u00ebr.<\/p>\n<p>Volkswagen ndoshta nuk duhet t\u00eb kishte manipuluar nj\u00ebsit\u00eb e kontrollit t\u00eb motor\u00ebve t\u00eb vjet\u00ebr me naft\u00eb p\u00ebr t\u00eb fshehur pap\u00ebrshtatshm\u00ebrin\u00eb e tyre.<\/p>\n<p>Sigurisht, sistemi industrial nuk do t\u00eb kishte qen\u00eb i pap\u00ebrgatitur p\u00ebr ardhjen e energjis\u00eb elektrike ose rritjen e \u00e7ipave ose elektronik\u00ebs n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi.<\/p>\n<p>Kjo preferenc\u00eb kronike p\u00ebr rregullime n\u00eb rritje nd\u00ebrsa bota po b\u00ebnte hapa kuantik\u00eb p\u00ebrpara n\u00eb teknologji, kjo lidhje me bot\u00ebn analoge nd\u00ebrsa bota po eksploronte inteligjenc\u00ebn artificiale \u2013 tipike evropiane, jo vet\u00ebm gjermane \u2013 shihet qart\u00eb n\u00eb renditjen e konkurrenc\u00ebs digjitale.<\/p>\n<p><strong>Kthim n\u00eb renditje<\/strong><\/p>\n<p>\u2013 N\u00eb renditjen e \u201ckonkurrenc\u00ebs digjitale\u201d, Gjermania \u00ebsht\u00eb e 23-ta nga 64 vende dhe ka vite q\u00eb ka mbetur prapa<\/p>\n<p>\u2013 N\u00eb renditjen e ekonomis\u00eb dhe shoq\u00ebris\u00eb digjitale t\u00eb Bashkimit Evropian, Gjermania \u00ebsht\u00eb e gjashta e fundit p\u00ebr sa i p\u00ebrket aft\u00ebsive baz\u00eb t\u00eb popullsis\u00eb pas Hungaris\u00eb dhe Qipros,<\/p>\n<p><strong>Pozicioni i t\u00eb ardhurave<\/strong><\/p>\n<p>Dhe k\u00ebtu \u00ebsht\u00eb paradoksi.<\/p>\n<p>Sepse investimi shum\u00eb i vog\u00ebl \u00ebsht\u00eb tipik p\u00ebr individ\u00ebt q\u00eb mendojn\u00eb se jan\u00eb n\u00eb nj\u00eb pozicion t\u00eb ardhurash.<\/p>\n<p>Vendpushimet e plazhit n\u00eb Itali apo shofer\u00ebt e taksive n\u00eb Rom\u00eb investojn\u00eb pak.<\/p>\n<p>Por nuk e prisni nga nj\u00eb sistem, drejtuesit e t\u00eb cilit predikojn\u00eb \u00e7do dit\u00eb p\u00ebrpjekje dhe sakrifica p\u00ebr \u201ckonkurrenc\u00eb\u201d, pra t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn e fitimit.<\/p>\n<p>Dyshimi im \u00ebsht\u00eb se n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pand\u00ebrgjegjshme siguria e qet\u00eb se Gjermania kishte arritur n\u00eb fakt di\u00e7ka t\u00eb ngjashme me nj\u00eb pozicion t\u00eb ardhurash, kishte hyr\u00eb n\u00eb psikologjin\u00eb e klas\u00ebs sunduese t\u00eb epok\u00ebs s\u00eb Merkelit.<\/p>\n<p>The post <a rel=\"nofollow\" href=\"https:\/\/albanianpost.com\/gjermani-skandali-i-volkswagen-coi-ne-triumfin-e-neo-nazisteve\/\">Gjermani, skandali i Volkswagen \u00e7oi n\u00eb triumfin e neo-nazist\u00ebve<\/a> appeared first on <a rel=\"nofollow\" href=\"https:\/\/albanianpost.com\/\">Albanian Post<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sigurisht q\u00eb ka nj\u00eb specifik\u00eb t\u00eb votuesve q\u00eb ishin pjes\u00eb e Gjermanis\u00eb Lindore. Megjithat\u00eb mbr\u00ebm\u00eb ndodhi di\u00e7ka q\u00eb flet p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb Republik\u00ebn Federale dhe mbi t\u00eb gjitha p\u00ebr Evrop\u00ebn. Sepse pik\u00ebnisja e rrug\u00ebtimit t\u00eb gjat\u00eb deri n\u00eb triumfet e Alternativ\u00ebs f\u00fcr Deutschland dhe afirmimit t\u00eb s\u00eb majt\u00ebs sovraniste t\u00eb Sahra Wagenknecht dje \u2013 me [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8705,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-8704","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8704","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8704"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8704\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8705"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8704"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8704"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiogjilani.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8704"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}